ԻՆՉՊԵՍ ԵՄ ՀԻՇՈՒՄ ՆԱԺԻԻՆ

«Նաժի Շերֆան» հիմնադրամը ստեղծվել է՝ ի հիշատակ Նաժի Շերֆանի կյանքի։ Նա ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ քրիստոնյա ընտանիքում, և երկու եղբայրների կողքին ընտանիքի ամենակրտսեր զավակն էր։
Նաժին կյանքով լի երիտասարդ էր, ով մեծ ցանկություն ուներ օգնելու ուրիշներին, հատկապես՝ իր ընկերներին։ Նրան սիրում էին բոլոր նրանք, ովքեր ճանաչում էին նրան։
Նաժիի ներկայությունը փոխեց նրա ընտանիքի, ընկերների և շրջապատի մարդկանց կյանքը։
Նաժին պարզապես չանցավ կյանքի միջով, այլ անջնջելի հետք թողեց բոլոր նրանց հոգիներում, ում հանդիպեց։ Նա բոլորին սովորեցրեց կյանքի արժեքը՝ առաքինություններ, համբերություն, ուրախություն և ազնվություն։
Նա մի քանի գիրք է գրել. նույնիսկ ապաքինման շրջանում նա երբեք չհանձնվեց ցավի և դժվարությունների առջև։
Նրա «Վիրտուալ համբերություն» («Virtual Patience») գիրքը նվիրված է նրա կյանքի երկու ամենակարևոր մարդկանց՝ հորն ու մորը։ Բացի այդ, նա գրեց «Ոգեշնչող մտքերի փոքրիկ գիրքը» («A Little Book of Inspirational Thoughts»), որտեղ արտահայտում է իր զգացումներն ու այն դասերը, որոնք քաղել է իր կյանքի ճանապարհորդության և ապաքինման ընթացքում։
Հավատքի զարգացմանը զուգընթաց՝ նա սկսեց վերանայել իր համոզմունքները։ Նա ինքն իրեն ասում էր. «Եթե ուզում ես հասնել լեռան գագաթին, նպատակադրվիր դեպի աստղերը»։ Այս միտքը Աստծո հետ կապելով՝ նա ասում էր. «Եթե ուզում ես հասնել լեռան գագաթին, նպատակադրվիր դեպի Քրիստոսը և հայացքդ հառիր Հիսուսին»։
1999-ից 2001 թվականներին Նաջին և նրա հայրը այցելեցին Արիզոնա, Տեխաս և Ֆլորիդա նահանգներում գտնվող վերականգնողական կենտրոններ։ Յուրաքանչյուր քաղաքում նրանք հանդիպեցին լավ բժիշկների և մարդկանց, ովքեր իրենց ներդրումն ունեցան Նաջիի ապաքինման և առաջընթացի գործում։ Ի վերջո, նա տեղափոխվեց Ֆլորիդա, որտեղ շատ մտերիմ ընկերներ ուներ։ Նա Ֆորտ Լոդերդեյլի արվեստի ինստիտուտում (Art Institute of Fort Lauderdale) ուսումնասիրեց մուլտիմեդիա, այնուհետև վերադարձավ Հունաստան, ընդունվեց Աթենքի բիզնես քոլեջ (BCA) և ստացավ էլեկտրոնային բիզնեսի (E-Business) ոլորտի որակավորում։ Վերջին երեք տարիների ընթացքում նա աշխատել է ընտանեկան բիզնեսում՝ զբաղվելով վարչական գործերով և հանրային կապերով։ Ապաքինման տարիներին նա շարունակել է գրել և խմբագրել իր գրվածքները։ Նրա անցած ուղին վճռականության, քաջության և փոփոխության պատմություն է։ Նրա վերջին մտքերն ամփոփված են այս գրքի վերջին էջերում։ Սրանք մի մարդու խոսքեր են, ով տրավմատիկ փորձառությունը վերածեց կենսակերպի։ Նաջի Շերֆանը 17 տարեկան էր, երբ ապրեց «երկու վայրկյան տևողությամբ մի փորձառություն», որը ստիպեց նրան վերանայել այն ամենը, ինչ նա երբևէ գիտեր և սովորել էր։ 2005 թվականի նոյեմբերի 20-ին նա դարձավ 27 տարեկան։ Կյանքի այդ տասնամյակը ներկայացված է «Վիրտուալ նշումներ» («Virtual Notes») գրքում։
Նաջին հեռացավ մեզանից 2008 թվականի հուլիսի 31-ին՝ մոտոցիկլետային վթարի հետևանքով ստացած գլխուղեղի վնասվածքի պատճառով։

Թեև Նաջին այլևս մեզ հետ չէ, նրա ոգին հավերժ կմնա մեր սրտերում և հիշողություններում։ Շ

Նաջի Շերֆան հիմնադրամ

Հատված «Վիրտուալ համբերություն» (Virtual Patience) գրքից / Էջ 29

1999 թվականի հունիսի 8-ին Նաջի Շերֆանը գրեց հետևյալ տողերը և ֆաքսով ուղարկեց Հունաստանում գտնվող իր ընկերոջը. «Կանադայում գտնվելիս հասկացա, որ ինձ հետ այնքան էլ լուրջ խնդիրներ չկան։ Ի՞նչ է եղել, որ ձախ ձեռքս և աջ ոտքս 100%-ով չեն գործում։ Ի վերջո, ոչ ոք կատարյալ չէ։ Ես շատ բախտավոր եմ։ Ոմանք ընդհանրապես ոտքեր կամ ձեռքեր չունեն։ Ես պետք է ընդունեմ իրավիճակը և հնարավորինս աշխատեմ ինձ վրա. նախ՝ գոհ լինեմ ինձանից՝ այնպիսին, ինչպիսին կամ, իսկ հետո՝ ամեն ինչ անեմ՝ բարելավելու վիճակս։ Մտքիս հնարավորությունների համար սահմաններ չեն լինի»։

Ուղեղի այն վնասվածքից տասը տարի անց, որը նրան զրկել էր տեսողությունից, խոսելու և շարժվելու ունակությունից, այս երիտասարդը իրականացնում է իր երազանքները։ Նա հասկացել է, որ համբերությունը առաքինություն է, և այն ճիշտ է օգտագործում։ Նաջի Շերֆանի ճանապարհորդությունը՝ դժբախտ պատահարից դեպի կոմա, ապա՝ թերապիա և, վերջապես, նորմալ կյանք, շարունակվում է։

«Նրանք կարող են, քանի որ կարծում են, թե կարող են» — Վիրգիլիոս

«ՎԻՐՏՈՒԱԼ ՀԱՄԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ» / էջ՝ 25

Ապաքինման ընթացքում Նաջի Շերֆանն իրեն համարում էր «կայացող հրաշք»։ Հունաստանում, Գերմանիայում և Կանադայում ինտենսիվ թերապիա անցնելուց հետո նա սկսեց հասնել այն նպատակներին, որոնք վաղուց էր դրել իր առջև։ Գիտակցելով, թե ինչի է հասել թերապիայի և անձնական ջանքերի շնորհիվ, այս քաջ երիտասարդը շարունակեց առաջ շարժվել՝ ապրելով իր հաշմանդամության հետ մեկտեղ։ «Պարզապես համարում ես քեզ նորմալ ու ասում՝ մոռացի՛ր դա, ընկե՛ր։ Դա ընդամենը երկու վայրկյան տևած պատահար էր։ Այլևս ինտենսիվ թերապիայի կամ լուրջ օգնության կարիք չունեմ։ Լավագույն թերապիան քոլեջ հաճախելն ու մյուսների պես նորմալ կյանքով ապրելն է։ Մոռացի՛ր անցյալը։ Ես հնարավորություն ունեմ հաջողության հասնելու՝ ճիշտ ինչպես իմ ընկերների մեծ մասը։ Ես կարող եմ քայլել, մտածել, և ամենակարևորը՝ գիտակից վիճակում եմ։ Անկեղծ ասած՝ ինձ դա չի անհանգստացնում։ Կարող էր ավելի վատ լինել։ Կյանքն իմ Նա իր օրագրում գրել էր հետևյալ խոսքերը. «Պատկերացրու քեզ երկու տարի անց և համարիր քեզ սովորական մարդ՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ֆիզիկական սահմանափակման հետ կապված որևէ կարևոր արտոնություն է անհրաժեշտ»։ Կյանքի առավել ծանր պահերին նա բարձրանում էր լեռը՝ մի փոքր շունչ քաշելու։ Այդ ժամանակ նա ինքն իրեն ասում էր. «Երբեք, երբեք, երբեք թույլ մի տուր, որ մարդիկ խղճան քեզ, եթե, իհարկե, ինքդ չես սիրում այդ զգացումը։ Միշտ պահպանիր հպարտությունդ և արժանապատվությունդ»։ Նման պահերին նա մտածում էր, որ ուրիշներն ավելի անբարենպաստ վիճակում են, քան ինքը, և գիտակցում էր, որ ինքն ունակ է ինքն իրեն ավելի երջանիկ դարձնել։ Նա սկսեց գնահատել այն, ինչ ուներ, և այն տեղը, որում գտնվում էր իր կյանքում։

ՎԻՐՏՈՒԱԼ ՀԱՄԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ / էջ՝ 25-26

Սրանք նոր մտքեր էին Նաջիի համար, քանի որ նա սովոր էր կյանքով անցնել՝ առանց որևէ լուրջ մտահոգության կամ պատասխանատվության զգացումի։ Նա արտահայտում էր այս մտքերը թե՛ բանավոր, թե՛ գրավոր կերպով։ Ֆիզիկապես և հոգեպես փոխված՝ նա պատկերացնում էր, որ մի օր կարթնանա լիովին առողջ ու կատարյալ։ Օրեցօր, յուրաքանչյուր շարժման հետ նա առաջընթաց էր նկատում։ Նա հասկացավ, որ ապաքինումը կախված է ժամանակից, համբերությունից և շատ քրտնաջան աշխատանքից։ Աղոթելով հերթական հրաշքի համար՝ նա համոզված էր, որ ի վիճակի է անել ամեն ինչ։ Նրա ամենամեծ վախն այն էր, որ չի ապաքինվի, ուստի նա «խաղեր էր խաղում» իր ենթագիտակցության հետ՝ համոզելու ինքն իրեն, որ մի օր ուրիշների աչքում կատարյալ կլինի։ Նա բացահայտեց, որ ինքն իրեն այդ կերպ խաբելն իրականում արդյունք էր տալիս։ Սրտանց հավատալով դրան՝ Նաջին հասկացավ իրականության և երևակայության միջև եղած նուրբ սահմանը, ինչպես նաև կապը կենտրոնացման և արդյունքի միջև։ Նա, ի վերջո, բացահայտեց կենտրոնանալու ուժը և դրա օգտակարությունը ֆիզիկական ու հուզական նպատակներին հասնելու գործում։ Նա դա գիտակցեց Մոնրեալում ֆիզիոթերապիայի սեանսներից մեկի ժամանակ, երբ իր թերապևտ Ֆրենկն ասաց, որ նա պետք է ինտեգրվի հասարակության մեջ։ Ֆրենկը խորհուրդ տվեց Նաջիին ապրել իրական կյանքով՝ փոխանակ ինչ-որ տեղ թաքնվելու և հերթական հրաշքին սպասելու։ Այդ պահին Նաջին առերեսվեց իր ներկա իրավիճակի հետ՝ ընդունելով ճշմարտությունը, այլ ոչ թե պատրանքը։ Հայելու մեջ նայելիս նա տեսավ մի երիտասարդի, ում 20-ամյակին մնացել էր ընդամենը մի քանի շաբաթ։ Նախկինում դժվարությամբ քայլելու փոխարեն՝ այժմ նա շարժվում էր ավելի սահուն և հավասարակշռված։ Նրա տեսողությունը, հիշողությունը և կենտրոնանալու ունակությունը զգալիորեն բարելավվել էին։ Ուսումնառությունը հաջող էր ընթանում, իսկ դասերն ու թերապիան նրան մոտիվացնում էին։ Ընկերների հետ շփումը՝ հեռախոսի և ինտերնետի միջոցով, նրա համար մխիթարության և ուժի աղբյուր էր դարձել։

Վիրտուալ համբերություն / էջ՝ 26-27

Թեև հոգնած ժամանակ նա դժվարանում էր կենտրոնանալ, Նաջիի մտավոր կարողությունները վ Նրա միտքը հիշում էր ֆիզիկական ազատությունը և դրդում ձեռքերին ու ոտքերին՝ ձգտել դեպի այն։ Դրանք ենթարկվեցին նրա հրամանին, սակայն՝ որոշակի սահմանափակումներով։ Միտքը դրդում է ֆիզիկական և հուզական կառուցվածքին՝ ձգվելու և փորձության ենթարկվելու։ Ժամանակի ընթացքում Նաջին հասկացավ, որ միտքը երկսայրի սուր է. մի կողմը թշնամի է, իսկ մյուսը՝ փրկիչ։ Նաջին Աթենքում գտնվող իր ընկերոջն ուղարկեց հետևյալ հաղորդագրությունը.

«Մի օր դպրոցում չէի կարողանում կենտրոնանալ դասի ժամանակ բացատրվող խնդրի վրա։ Սկսեցի ինքս ինձ հարց տալ՝ ինչո՞ւ եմ այդքան դժվարանում կենտրոնանալ։ Միտք ծագեց. դա մտքի լարվածությունն է։ Վա՜ու։ Եթե միտքը կարող է լարվածություն ունենալ, իսկ մենք գիտենք, որ ամեն ինչ բխում է մտքից, ապա հասկանում եմ, որ մարմնիս լարվածությունը նույնպես գալիս է մտքից։ Հիանալի՜։ Հասկացա՞։ Երբ թուլացնում եմ միտքս, մարմինս նույնպես թուլանում է։ Պարզ է։ Այնքան պարզ, որ նույնիսկ չափազանց հեշտ է թվում։ Լավ, իսկ ինչպե՞ս է դա աշխատում։ Ինչպե՞ս կարող եմ թուլացնել միտքս։ Շատ բաների վրա միաժամանակ կենտրոնանալը լարվածություն է առաջացնում։ Լուծումը՝ կենտրոնանալ մեկ անգամ մեկ բանի վրա»։

«Բազմաթիվ թերապիաների և իրեն սիրող ու աջակցող մարդկանց խորհուրդների» շնորհիվ՝ Նաջին հրաժարվեց ուրիշներին դատելու իր սովորությունից։ Հասունությունը նրան հանգեցրեց այն գիտակցմանը, որ «նա չի կարող հեռանալ կամ դուրս գալ այստեղից»։ Նաջին ինքնուրույն է աշխատում իր վրա՝ կենտրոնանալու և ինքնակարգապահության միջոցով։ Քայլ առ քայլ նա սկսում է հասկանալ ու արժևորել ինքն իրեն և ուրիշներին հարգելու իմաստը։

Վիրտուալ համբերություն/ էջ՝ 25-26

Սրանք նոր մտքեր էին Նաջիի համար, քանի որ նա սովոր էր կյանքով անցնել՝ առանց որևէ լուրջ մտահոգության կամ պատասխանատվության զգացումի։ Նա արտահայտում էր այս մտքերը թե՛ բանավոր, թե՛ գրավոր կերպով։ Ֆիզիկապես և հոգեպես փոխված՝ նա պատկերացնում էր, որ մի օր կարթնանա լիովին առողջ ու կատարյալ։ Օրեցօր, յուրաքանչյուր շարժման հետ նա առաջընթաց էր նկատում։ Նա հասկացավ, որ ապաքինումը կախված է ժամանակից, համբերությունից և շատ քրտնաջան աշխատանքից։ Աղոթելով հերթական հրաշքի համար՝ նա համոզված էր, որ ի վիճակի է անել ամեն ինչ։ Նրա ամենամեծ վախն այն էր, որ չի ապաքինվի, ուստի նա «խաղեր էր խաղում» իր ենթագիտակցության հետ՝ համոզելու ինքն իրեն, որ մի օր ուրիշների աչքում կատարյալ կլինի։ Նա բացահայտեց, որ ինքն իրեն այդ կերպ խաբելն իրականում արդյունք էր տալիս։ Սրտանց հավատալով դրան՝ Նաջին հասկացավ իրականության և երևակայության միջև եղած նուրբ սահմանը, ինչպես նաև կապը կենտրոնացման և արդյունքի միջև։ Նա, ի վերջո, բացահայտեց կենտրոնանալու ուժը և դրա օգտակարությունը ֆիզիկական ու հուզական նպատակներին հասնելու գործում։ Նա դա գիտակցեց Մոնրեալում ֆիզիոթերապիայի սեանսներից մեկի ժամանակ, երբ իր թերապևտ Ֆրենկն ասաց, որ նա պետք է ինտեգրվի հասարակության մեջ։ Ֆրենկը խորհուրդ տվեց Նաջիին ապրել իրական կյանքով՝ փոխանակ ինչ-որ տեղ թաքնվելու և հերթական հրաշքին սպասելու։ Այդ պահին Նաջին առերեսվեց իր ներկա իրավիճակի հետ՝ ընդունելով ճշմարտությունը, այլ ոչ թե պատրանքը։ Հայելու մեջ նայելիս նա տեսավ մի երիտասարդի, ում 20-ամյակին մնացել էր ընդամենը մի քանի շաբաթ։ Նախկինում դժվարությամբ քայլելու փոխարեն՝ այժմ նա շարժվում էր ավելի սահուն և հավասարակշռված։ Նրա տեսողությունը, հիշողությունը և կենտրոնանալու ունակությունը զգալիորեն բարելավվել էին։ Ուսումնառությունը հաջող էր ընթանում, իսկ դասերն ու թերապիան նրան մոտիվացնում էին։ Ընկերների հետ շփումը՝ հեռախոսի և ինտերնետի միջոցով, նրա համար մխիթարության և ուժի աղբյուր էր դարձել։

Վիրտուալ համբերություն / էջ՝ 26-27

Թեև հոգնած ժամանակ նա դժվարանում էր կենտրոնանալ, Նաջիի մտավոր կարողությունները վ Նրա միտքը հիշում էր ֆիզիկական ազատությունը և դրդում ձեռքերին ու ոտքերին՝ ձգտել դեպի այն։ Դրանք ենթարկվեցին նրա հրամանին, սակայն՝ որոշակի սահմանափակումներով։ Միտքը դրդում է ֆիզիկական և հուզական կառուցվածքին՝ ձգվելու և փորձության ենթարկվելու։ Ժամանակի ընթացքում Նաջին հասկացավ, որ միտքը երկսայրի սուր է. մի կողմը թշնամի է, իսկ մյուսը՝ փրկիչ։ Նաջին Աթենքում գտնվող իր ընկերոջն ուղարկեց հետևյալ հաղորդագրությունը.

«Մի օր դպրոցում չէի կարողանում կենտրոնանալ դասի ժամանակ բացատրվող խնդրի վրա։ Սկսեցի ինքս ինձ հարց տալ՝ ինչո՞ւ եմ այդքան դժվարանում կենտրոնանալ։ Միտք ծագեց. դա մտքի լարվածությունն է։ Վա՜ու։ Եթե միտքը կարող է լարվածություն ունենալ, իսկ մենք գիտենք, որ ամեն ինչ բխում է մտքից, ապա հասկանում եմ, որ մարմնիս լարվածությունը նույնպես գալիս է մտքից։ Հիանալի՜։ Հասկացա՞։ Երբ թուլացնում եմ միտքս, մարմինս նույնպես թուլանում է։ Պարզ է։ Այնքան պարզ, որ նույնիսկ չափազանց հեշտ է թվում։ Լավ, իսկ ինչպե՞ս է դա աշխատում։ Ինչպե՞ս կարող եմ թուլացնել միտքս։ Շատ բաների վրա միաժամանակ կենտրոնանալը լարվածություն է առաջացնում։ Լուծումը՝ կենտրոնանալ մեկ անգամ մեկ բանի վրա»։

«Բազմաթիվ թերապիաների և իրեն սիրող ու աջակցող մարդկանց խորհուրդների» շնորհիվ՝ Նաջին հրաժարվեց ուրիշներին դատելու իր սովորությունից։ Հասունությունը նրան հանգեցրեց այն գիտակցմանը, որ «նա չի կարող հեռանալ կամ դուրս գալ այստեղից»։ Նաջին ինքնուրույն է աշխատում իր վրա՝ կենտրոնանալու և ինքնակարգապահության միջոցով։ Քայլ առ քայլ նա սկսում է հասկանալ ու արժևորել ինքն իրեն և ուրիշներին հարգելու իմաստը։

 

Կարեն Սոլոմոն

Ստորև ներկայացված են կենտրոնի առաջարկությունները և Նաջիի՝ վերականգնողական բուժմանն ուղղված օրակարգը՝ կազմված նյարդաբան դոկտոր Ա. Վոսի կողմից.

Նաջի Շերֆանը պետք է ունենա կանոնավոր օրակարգ, որը կսկսվի առավոտյան և կներառի մոտ երկու ժամ տևողությամբ ընդմիջում՝ ճաշի ժամին։ Ծրագրի նպատակներն են՝ ճանաչողական (կոգնիտիվ) և շարժողական խնդիրների շտկումը, ինչպես նաև վարքային խնդիրների բուժումը։ Ծրագիրը պետք է ներառի ճանաչողական և շարժողական վարժություններ։ 9:00–9:45՝ Քայլվածքի և կեցվածքային ռեակցիաների մարզում։ Սկսել ոտքերի ջլերի, հատկապես՝ ոտնաթաթերի ձգումներով։ 15 րոպե զբաղվել վազքուղու (treadmill) վրա, այնուհետև կատարել ցատկեր՝ մեկ կամ երկու ոտքով։ Մարզել մեկ ոտքի վրա կանգնելու կարողությունը։ 10:00–10:45՝ Ճանաչողական (կոգնիտիվ) մարզումներ. լավագույն տարբերակը կլինի անցած ուսումնական տարվա դասերի կրկնությունը, թերթեր կարդալը և ճաշի ժամին դրանց հիմնական բովանդակությունը պատմելը։ Պատմելու ընթացքում պետք է մարզել շնչառության և խոսքի համակարգումը։ 11:00–11:45՝ Ձախ ձեռքի և թևի մարզում։ Ձեզ են տրամադրվել էրգոթերապևտի (զբաղմունքային թերապևտի) կողմից պատրաստված նյութերի պատճեններ և այլ պարագաներ՝ այս նպատակով օգտագործելու համար։ Տիկին Պիլգերմանը ցույց է տվել, թե ինչպես կատարել վարժությունները՝ օգտագործելով այդ պարագաները կամ առանց դրանց։ Առանձին մատների շարժումները կարելի է մարզել համակարգչով աշխատելու կամ էլեկտրական դաշնամուր նվագելու միջոցով։ Ձախ ձեռքը պետք է օգտագործել առօրյա գործողություններում՝ օրինակ՝ պատառաքաղով և դանակով ուտելիս, ըմպելիքներ պատրաստելիս, պատուհաններ մաքրելիս և այլն։ 12:00–14:00՝ Ընդմիջում։ 14:00–15:00՝

Զբոսնեք քաղաքում։ Քայլելիս ուղղեք ձեր քայլվածքը։ Փորձեք քայլել սահուն և ռիթմիկ։ Թողեք, որ ձախ ձեռքն ազատ կախված մնա։ Ինքնուրույն որոշեք, թե որն է ձեզ համար ամենահարմար արագությունը։ Տուն վերադառնալուց հետո կատարեք մարմնի դիրքը փոխելուն ուղղված վարժություններ՝ նստած դիրքից կանգնել, պառկած դիրքից նստել կամ Լավ կլինի, եթե շաբաթական երեք անգամ կեսօրին գնաք լողալու։ Լողը մարզում և հարթեցնում է մկանները, ինչպես նաև շարժումներն ավելի սահուն է դարձնում։ Նաև լավ կլինի, եթե շաբաթական երեք անգամ կեսօրին հնարավորություն ունենաք կապ հաստատել նյարդաբանի կամ հոգեթերապևտի հետ՝ վերականգնողական գործընթացի մասին զրուցելու և դժվարությունները հաղթահարելու ռազմավարություններ մշակելու համար։ Սիրելի՛ Նաջի, գիտեմ, որ նման ծրագիրը ձեզանից մեծ ուժ և ներդրում է պահանջում։ Սակայն կարծում եմ, որ դուք ունեք բավարար էներգիա և հնարավորություն՝ դա իրականացնելու համար։ Որոշ ժամանակ անց դուք կտեսնեք ձեր իսկ ջանքերի դրական արդյունքները։ Հաջողությունը կգա հենց ձեր՝ սեփական անձի հանդեպ ունեցած պատասխանատվության շնորհիվ։ Հանգստյան օրերին կարող եք հանգստանալ և հանդիպել ընկերների հետ։ Կարծում եմ՝ երեկոներից մեկին կարող եք տուն վերադառնալ սովորականից ավելի ուշ, օրինակ՝ շաբաթ երեկոյան։ Կիրակի օրը կարող եք ավելի երկար քնել։ Իսկ շաբաթվա ընթացքում լավագույն տարբերակը կլինի, եթե քնելու պառկեք երեկոյան ժամը 10-ից 11-ի սահմաններում։

Հարգանքով՝ դոկտոր Վոս

 

Ստորև ներկայացված է այն էլեկտրոնային նամակը, որը նա գրել է Աթենքում գտնվող իր ընտանիքին.

«Երբ մարդկանցից հեռու եմ լինում, ավելի շատ եմ կարոտում նրանց և հասկանում, թե որքան եմ սիրում նրանց։ Եթե շարունակեք հարցնել՝ «ինչո՞ւ, ինչո՞ւ», ապա դուք, և միայն դուք, կգտնեք պատասխանը։ Ձեր մշտական ​​հարցն է՝ «ո՞վ եմ ես»։ Այս հարցի պատասխանը գտնում ես բացառման եղանակով. «Ես մարմին չեմ, ուրեմն ի՞նչ եմ։ Ես հոգի չեմ, ուրեմն ի՞նչ եմ»։ Ես պետք է դադարեի ամեն ինչ որպես տրվածություն ընդունել, հատկապես՝ իմ ընտանիքը։ Եթե ես օգտագործեմ հիվանդությունս ինչ-որ բան ստանալու համար՝ հատկապես նրանցից, ովքեր սիրում են ինձ, ապա մի պահ կգա, երբ նրանք կհոգնեն և պարզապես կանտեսեն ինձ։ Ես պետք է ինձ համարեմ սովորական մարդ, այլ ոչ թե հաշմանդամություն ունեցող անձ։ Կարծում եմ նաև, որ պատրանքը իրականության հանդեպ տգիտությունն է։ Դա մտքի այնպիսի շփոթություն է, որի դեպքում պատրանքը ընկալվում է որպես իրականություն։ Կատարելության հասնելու իմ պատրանքը դրդեց ինձ ավելի ջանասիրաբար աշխատել։ Մարդիկ հաճախ պատրանքն են ընդունում որպես կյանք։ Կյանքի առանցքային հասկացությունը գիտակցումն է կամ իրազեկվածությունը։ Գիտակցումը, թե ով ենք մենք… թե ով ենք մենք իրականում։ Ես ասել էի, որ պետք է հետևել սեփական մտքերին, դիտարկել դրանք, իսկ եթե չեք կարողանում անմիջականորեն դիտարկել ձեր մտքերը, ապա ուշադրություն դարձրեք ձեր խոսքերին կամ գործողություններին։ Երբ ասում եք, որ ձեզ լավ եք զգում, և իսկապես լավ եք զգում, դա նշանակում է, որ ձեր մտքերը վերահսկողության տակ են։ Ես հասկացա, որ պետք է թուլանամ և թույլ չտամ, որ մտքերս կառավարեն ինձ։ Սա կոչվում է ինքնատիրապետում։ Ես մեծ հիասթափություն եմ ապրում, և ոչ ոք չգիտի, թե ինչի միջով եմ անցնում։ Մի ժամանակ մարդիկ և բժիշկները ինձ հույս չէին տալիս, բայց ես ինքս ինձ համար ավելի կարճ ժամանակահատված եմ սահմանել լիարժեք ապաքինման համար։ Գիտեմ, որ չեմ ընդունում այն ​​փաստը, որ այլևս առաջվա Նաջին չեմ»։ Նաջին այս ֆաքսն ուղարկեց Աթենքում գտնվող մի ընկերոջ.

«Մի օր դպրոցում չէի կարողանում կենտրոնանալ այն խնդրի վրա, որը բացատրում էին դասի ժամանակ։ Հետո սկսեցի ինքս ինձ հարց տալ՝ ինչո՞ւ եմ այդքան դժվարանում կենտրոնանալ։ Միտք ծագեց. դա մտքի լարվածություն է։ ՎԱ՜ՈՒ։ Եթե միտքը կարող է լարված լինել, իսկ մենք գիտենք, որ ամեն ինչ բխում է մտքից, ապա հասկանում եմ, որ իմ մարմնի լարվածությունը նույնպես գալիս է մտքից։ ՀՐԱՇԱԼԻ՜ է։ Հասկացա՞։ Եթե թուլացնեմ միտքս, մարմինս նույնպես կթուլանա։ Պարզ է։ Այնքան պարզ, որ նույնիսկ չափազանց հեշտ է թվում։ Լավ, իսկ ինչպե՞ս է դա աշխատում։ Ինչպե՞ս կարող եմ թուլացնել միտքս։ Շատ բաների վրա միաժամանակ կենտրոնանալը լարվածություն է առաջացնում։ Լուծումը՝ կենտրոնանալ մեկ անգամ մեկ բանի վրա»։